Ailenin değişen tanımını sorgulayan, hukukun sınırlarının dışında gelişen bir 'örf ve adete bağlı evlilik benzeri topluluk' > haberler

Bu kararın özü, Seul Merkez Bölge Mahkemesinin eşcinsel çiftleri basit bir romantik ilişki olarak değil, nikahsız evliliğe benzer bir 'yaşayan topluluk' olarak tanımlamasıdır. Mahkeme, her ne kadar yasal olarak evli olmasalar da, uzun süredir birlikte yaşayan, aile etkinliklerine katılan, ekonomik varlıkları ortaklaşa yöneten, zihinsel ve fiziksel birliğe ulaşmış fiili bir çift olduklarını değerlendirdi. Özellikle dikkate değer olan, mahkemenin "eşcinsel evliliğin kurulup kurulmadığı" şeklindeki büyük söylem ile "yaşayan toplulukların yasal olarak korunması" şeklindeki pratik yön arasında ayrı bir yaklaşım benimsemiş olmasıdır. Bu, yasal evlilik sisteminin heteroseksüel birliktelikler temelinde tasarlandığını kabul ediyor, ancak düzenlemelerinin aynı cinsiyetten topluluk için yasal korumayı tamamen hariç tutmanın temeli olarak hizmet edemeyeceği yönündeki ileriye dönük mantığı geliştiriyor. Sonuç olarak mahkeme, eşcinsel çiftlerin ilişkilerinin bozulmasından kaynaklanan zararlar için üçüncü tarafın sorumluluğunu tanıdı ve böylece ilişkilerini yasal korumaya değer bir menfaat düzeyine yükseltti.

Bu yargı kararı, Yüksek Mahkeme'nin eşcinsel eşlerin bakmakla yükümlü oldukları kişi olarak sağlık sigortasına uygunluğunu tanıyan 2024 tarihli içtihatının bir uzantısıdır. Yüksek Mahkeme, cinsel yönelime dayalı ayrımcılığın o dönemde yasa dışı olduğunu doğrulamış ve önemli destek sağlayan ve ekonomik bir topluluk işlevi gören ilişkilerin sosyal güvenlik sisteminin dışında bırakılmaması gerektiği yönünde yasal ilkeyi oluşturmuştur. Bu temyiz mahkemesi, hukuki prensibi tazminat davalarının özel alanına genişleterek, eşcinsel çiftlerin mutluluk ve eşitlik arama haklarının artık soyut haklar olmadığını açıkça ortaya koydu. Tıpkı nikahsız bir evlilikte heteroseksüel çiftlerin suiistimal nedeniyle nafaka talep edebilmeleri gibi, eşcinsel çiftlerin de gerçekten birlikte yaşıyorlarsa aynı yasal korumayı almaları gerektiğini söylemek doğru olur. Bu, hukuk sistemimizin sosyal kavramlardaki değişiklikleri kabul ettiğini ve gerçek yaşam biçimlerini hukuki istikrar kategorisine soktuğunu gösteriyor.

Değişen aile kavramı yalnızca eşcinsel çiftlerle sınırlı değil. Hükümet halihazırda Sağlıklı Aile Çerçeve Yasası kapsamında aile tanımını yeniden tanımlamak ve nikahsız evlilikleri ve evli olmayan birlikte yaşayan haneleri destek almaya uygun hale getirmek için politika değişiklikleri yapmaya çalışıyor. Hatta '14 yıllık nikahsız evlilik' ifadesi, eğlence sektöründe uzun süredir birlikte olan çiftlerin ayrılması ve kamuoyunun dikkatini çekmesi nedeniyle bir deyim olarak kullanılıyor. Toplumumuz zaten yasal bir evliliğin kayıtlı olup olmamasından ziyade, ortak yaşamın gerçek süresine ve derinliğine değer veren bir yönde ilerliyor. 25 yıldır nikahsız bir ilişki sürdüren ve birbirlerine 'yoldaş' diyen kariyer ortasındaki oyuncular gibi aile de artık kan bağı veya kağıt üzerinde kayıt yerine karşılıklı güven ve günlük yaşamın paylaşılması değerleriyle yeniden tanımlanıyor. Bu değişiklikler, dini topluluğun geleneksel değerlerin korunması konusundaki kaygılarına bakılmaksızın, halihazırda vatandaşların günlük yaşamlarında derinlere kök salmış bir gerçekliktir.

Elbette bu değişim sürecinde çatışma ve trajedi hala bir arada var. 70'li yaşlarındaki bir adamın nikahsız ilişki içinde olduğu kayınvalidesini öldürmesi gibi, ilişkinin tanımına ilişkin yanlış anlamalar ve sapkın saplantılar hâlâ toplumumuzun karanlık bir yüzü olmaya devam ediyor. Kanun, bu suçlara katı standartlar getirerek sosyal güvenlik ağını korumak ve aynı zamanda günlük yaşamlarını barış içinde paylaşanların bu ilişkileri sürdürmelerine yönelik yasal hakkı garanti altına almak gibi ikili bir görevle karşı karşıyadır. Hukuksal korumanın kapsamının nasıl belirleneceği sadece bir sistem meselesi değil, değerler meselesiyle doğrudan ilgilidir: 'Toplumumuz nasıl bir sevgi ve dayanışmayı toplumun temel birimi olarak kabul edecek?' Sonuçta bu kararın ardında bıraktığı temel mesaj, hukukun çağın hızına ayak uydurması ve hayatın pratik kısıtlamalarını göz ardı etmeyecek şekilde gelişmesi gerektiğidir.