비상장주식 재산분할의 딜레마, ‘현금 청산’ 관행에 쐐기 박은 대법원의 판결 > K-wave Trends

Kluczową kwestią w tej sprawie był destrukcyjny wpływ metody podziału majątku na uprawnienia zarządcze w spółce. Zamiast pozostawiać męża w dalszym ciągu właścicielem akcji nienotowanych na giełdzie, sąd niższej instancji wybrał metodę podziału, która wymagała od żony zapłaty kwoty pieniężnej odpowiadającej ich wartości. Sąd Najwyższy uznał jednak, że metoda ta zmusiła męża do sprzedaży udziałów lub zaciągnięcia nadmiernych kredytów pod zastaw, co ostatecznie skutkowało utratą kontroli nad spółką. Ponieważ akcje nienotowane na giełdzie nie są przedmiotem aktywnego obrotu, realistycznie bardzo trudno jest je spieniężyć po odpowiedniej cenie. Ostatecznie owocom jego wieloletniej ciężkiej pracy jako menedżera groziło zniszczenie w wyniku jednego orzeczenia rozwodowego, które Sąd Najwyższy uznał za środek poważnie podważający równość stron.

Na co Sąd Najwyższy w swoim orzeczeniu zwrócił szczególną uwagę, to wielkość majątku rozporządzalnego męża oraz realna możliwość zapłaty podziału majątku. Aktywa netto męża, nie licząc akcji, wynosiły zaledwie około 10,3 miliarda wonów, a większość z nich stanowiły nieruchomości będące w posiadaniu jego żony na wspólne nazwisko, więc nie było możliwości zbycia ich bez jej współpracy. Nawet jeśli cały majątek męża zamieniono na gotówkę, 14,3 miliarda wonów, które musiał zapłacić żonie, nie wystarczyło, więc akcje zawierające prawa do zarządzania musiały zostać wystawione na rynek. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że taka struktura zmusza menedżerów do jednostronnych wyrzeczeń i jest strukturą nieracjonalną, zmuszającą menedżerów do wzięcia na siebie całego ryzyka ekonomicznego, takiego jak wahania wartości akcji i kwestie podatkowe. Z drugiej strony wzięto pod uwagę, że żona, posiadająca już znaczny majątek i pobierająca alimenty, nie byłaby narażona na ryzyko popadnięcia w trudności finansowe, nawet gdyby część udziałów została rozdzielona w formie aportu.

Sąd kontynuował dotychczas praktykę przyznania pierwszeństwa podziałom w celu uniknięcia sporów o prawa do zarządzania ze względu na zamknięty charakter akcji nienotowanych na giełdzie i trudności w ich wycenie. Praktyka ta wiązała się jednak z ryzykiem zniekształcenia „słuszności materialnej”, będącej istotą podziału majątku. W swoim orzeczeniu Sąd Najwyższy dał jasno do zrozumienia, że ​​chociaż podział celów może być metodą podziału akcji nienotowanych na giełdzie, nie jest to jedyne rozwiązanie. Jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności, wskazane jest zastosowanie różnych metod podziału, w tym podziału w naturze, a sąd wydał wytyczne, które wymagają dokładnego rozważenia szczególnej sytuacji stron i wartości przetrwania spółki. Sugeruje to, że orzeczenie o podziale majątku nie może być wolne od aspektu ochrony praw zarządczych spółki.

Eksperci prawni przewidują, że orzeczenie to będzie szansą na zapewnienie w przyszłości elastyczności w podziale majątku w podobnych sprawach rozwodowych. Dzieje się tak dlatego, że wzrosła potrzeba „podziału mieszanego”, który może chronić uzasadnione prawa majątkowe drugiego małżonka, przy jednoczesnym zachowaniu praw do zarządzania spółką, odchodząc od metody mechanicznego zamawiania płatności gotówkowych, jak miało to miejsce w przeszłości. W niektórych przypadkach zdarzają się skrajne przypadki sprzedaży całej spółki funduszowi private equity w celu ochrony praw zarządczych, dlatego decyzję sądu można interpretować jako próbę ochrony ducha przedsiębiorczości i złagodzenia nadmiernego ryzyka zarządczego, jakie muszą ponosić założyciele. Ostatecznie po raz kolejny potwierdzono, że podział majątku po rozwodzie to nie tylko arytmetyczne wyliczenie liczb dzielących, ale złożony proces ustalania interesów, który musi uwzględniać zarówno uregulowanie wspólnego życia małżonków, jak i przyszłą niezależność ekonomiczną.