Dziwne przeciąganie liny u progu końca wojny: niekończące się napięcie w Cieśninie Ormuz > Wiadomości

Sednem kończącego wojnę protokołu ustaleń osiągniętego przez Stany Zjednoczone i Iran jest poluzowanie wzajemnych kajdan wojskowych. Iran natychmiast zniósł blokadę Cieśniny Ormuz i zapewnił swobodny przepływ statkom handlowym, a Stany Zjednoczone w odpowiedzi zgodziły się na całkowite wycofanie blokady morskiej wobec Iranu w ciągu 30 dni. Ponadto Stany Zjednoczone planują zaprzestać nakładania nowych sankcji do czasu osiągnięcia ostatecznego porozumienia i sekwencyjnie uwolnić 25 miliardów dolarów z wcześniej zamrożonych irańskich aktywów, aby zapewnić Iranowi pewną ulgę gospodarczą. Jeśli chodzi o kwestię nuklearną, oba kraje zgodziły się kontynuować ostateczne negocjacje pod warunkiem przetworzenia wysoko wzbogaconego uranu Iranu i zamrożenia jego obiektów nuklearnych, i w rzeczywistości wydaje się, że oba kraje potwierdziły główny plan działania prowadzący do normalizacji stosunków.

Jednak poza tą obietnicą pokoju w cieśninie mają miejsce odwrotne i pilne sceny. Centralne Dowództwo USA niedawno oficjalnie ogłosiło, że zestrzeliło w powietrzu samobójcze drony wystrzelone przez Iran, których celem były statki handlowe przepływające przez Cieśninę Ormuz. Można to interpretować jako silną wolę Iranu, aby nigdy nie oddać faktycznej kontroli wojskowej w cieśninie, niezależnie od dyplomatycznego procesu podpisania porozumienia. Wojsko USA również reaguje na to, wzmacniając loty patrolowe z wykorzystaniem myśliwców F-16 i utrzymując zdecydowane stanowisko, że nigdy nie dopuści, aby cieśnina znalazła się pod kontrolą Iranu.

Zasadnicza przyczyna tego konfliktu leży w wyraźnej różnicy w perspektywach pomiędzy obydwoma krajami w sprawie Cieśniny Ormuz. Iran nie chce powrotu do warunków przedwojennych i sformalizował swoje stanowisko, że utrzyma wpływy militarne w cieśninie i nałoży na przepływające statki tzw. „opłatę za obsługę”. Jest to wynik ambicji Iranu uzyskania korzyści gospodarczych i militarnych poprzez uznanie cieśniny za de facto morze śródlądowe. Z drugiej strony Stany Zjednoczone definiują Ormuz jako „międzynarodową drogę wodną”, dobro publiczne dla handlu międzynarodowego, a jej główną zasadą jest zapewnienie swobodnego przepływu bez ingerencji jakichkolwiek sił zewnętrznych, więc do kompromisu między obiema stronami jest jeszcze daleko.

To dziwne współistnienie porozumień dyplomatycznych i konfliktów fizycznych wyraźnie pokazuje złożoność przyszłej sytuacji na Bliskim Wschodzie. Iran, korzystając ze zniesienia sankcji gospodarczych, znajduje się w sytuacji, w której nie może zrezygnować z kontroli nad strategicznie ważnym obiektem Ormuz. Stany Zjednoczone mają także obowiązek utrzymania porządku bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie, a także zadanie zablokowania możliwości irańskiego uzbrojenia nuklearnego. W rezultacie obecne lokalne bitwy, takie jak zestrzelenie drona, można nazwać walką rozumu na wysokim szczeblu i walką o przywództwo nad tym, kto po zakończeniu wojny zajmie stanowisko faktycznego zarządcy Ormuzu.